YouTube ve YouTuberları takip edenler hatırlayacaktır, kışkırtma videoları üzerine YouTuberlar arasında, kışkırtma içerikleri hakkında olumsuz değerlendirmeler yapılmıştı. Hatta bazı YouTuberlar kanallarında bu videoları eleştiren videolar yayımladı. Kışkırtma videolarının aslında, içeriği hazırlayanların normal şartlarda söylemedikleri, ifade edemedikleri şeyleri video/içerik başlığı altında yayımladıkları şeklinde de yorumlandı. Son zamanlarda yayımlanan bir kışkırtma videosu vardı ki medya bunu haberleştirdi. O video YouTuber Enes Batur’un yayımladığı amcasını kışkırttığı videoydu.

Önce kışkırtma videosu nedir bunu bir örnek üzerinden açıklamaya çalışalım. YouTube’de siz bir içerik üreticisisiniz diyelim, YouTubersınız. Herhangi bir konu hakkında ya da kendiliğinden gelişen süreç dahilinde, ‘kurban ya da kurbanlarınızı’ sinirlendirecek hareketlerde ve davranışlarda bulunmak, hakaret ve küfre varan ifadelerle hedef kişi ya da kişilerin sinirlenme derecesini arttırmaya çalışmak, fiziksel veya sözlü olarak şiddet uygulamak gibi çok sayıda etkenlerle, hedefin moral olarak yıpratılması, tabiri yerindeyse çileden çıkarılması sürecine kışkırtma deniyor. Şöyle ki, bir yakınınız devamlı el şakası yaptığında hep uyarırsınız ama yapmaya devam eder de sinirlenir öfkelenir tepki gösterirsiniz ya. İşte bu tarzda hareketlerin yoğun olduğu bir içerik türü kışkırtma videoları. Videonun çekildiği mekana göre de çevresel etmenlere dek kışkırtma sürecine dahil ediliyor. Mesela evdesiniz, evdeki malzemeler kırılıyor, dökülüyor ya da yiyecek içeceklerle kişiye ‘saldırı’ yapılabiliyor. En sonunda amaç gerçekleştiğinde, yani, hedef kişi ya da kişiler kışkırtıldığında videoyu tatsızlıkla değil tatlıya bağlayarak, ‘kameraya el sallayarak’ sonlandırılıyor. Yani bunlar bir şakaa! 

Öyle videolarla karşılaşıyor ki, hakikaten bir izleyici olarak dahi gerilebiliyor, tahammülünüz sınanabiliyor ama bir yandan da gariptir eğleniyor gülüyorsunuz! Paradoksal bir durum gibi ancak YouTube’a bu videolara eğlence temasında yükleniyor. Kurgu aşamasından da geçtiği göz önüne alınırsa, videoya ‘kurban’ olan kişi ya da kişiler de haberdar sayılıyor. Çünkü aksi bir durum söz konusu olsa videonun yayımlanmasına o kişi/kişiler izin vermezler.

Gelelim bahsettiğimiz kışkırtma içeriğine örnek bir Enes Batur vakasına.

Yukarıda kışkırtma sürecinden bahsetmiştik. Enes Batur öz amcasına böyle bir türde ‘şaka’ hazırlıyor. Hatta videoyu yayımlamadan önce Instagram hesabından takipçilerine bile soruyor: Yayımlayayım mı yoksa yayımlamayayım mı kararsızım. 

Ancaak video yayına giriyor. Videoda özetle Enes Batur, amcasına öylesine yükleniyor, öylesine hakaretler ve küfürler yöneltiyor ve psikolojik olarak yıpratıyor ki! İzlediğiniz yerde empati yaparak durumun vahametini hissediyor geriliyorsunuz. Farklı açılarda ve birden çok kamerayla kayda alınıyor bu video. Olay gelişiyor, itiş kakışlar ve küfürlerle devam edip, amcasının gözyaşlarıyla evden çıkmak istemesiyle son buluyor derken… Enes özürler dileyerek, şaka olduğunu söyleyerek amcasının bu durumunu değiştirmek istiyor. Sonra bilindik bir bitiş. “Evet arkadaşlar videomuz burada sona erdi, beğenmediyseniz beğenmeyi, abone değilseniz abone olmayı unutmayın. Sonraki videolarda görüşmek üzere” falan filan…

Video sadece eğlence videosu olmaktan çıkıp internette ve sosyal medyada farklı farklı kesimlerden isimler tarafından sert bir şekilde eleştirildi. Televizyonda uzun uzadıya haberleri yapıldı. Hem de diğer YouTuberlar da dahil edilerek. Sonra bazı gazeteler ‘uzmanlardan’ görüşler alarak YouTube’u sosyal medyayı abartılı bir şekilde ele alıp işlediler, haksız kazanç, çocukları bekleyen tehlikeler gibi gibi. Tabi bu konu ayrıca değerlendirilmeli ancak atılan başlıklar ve haber dili öyle ilginçti ki… Her neyse esas konu bu değil. 

Bir süre sonra Enes Batur Instagram hesabından 26.10’da yani 26 kasımda tüm takipçilerini yükleyeceği videoya davet etti. Hatta profil fotoğraflarını siyah zemin üzerine 26.10 final şeklinde yazarak da dikkat çekip o gün yayımlayacağı videonun izlenmesi için günler öncesinde duyurusunu yaptı. Video yayına girmeden önce Enes Batur medyada güzelce ‘malzeme’ yapıldı ve işlendi. Bazı YouTuber’lar dalga geçtiler 26.10 hakkında. Kanalı kapatacağı düşünüldü. Hatta Enes Batur kışkırtma videosunu yayından da kaldırdı.

O gün geldi çattı ve video yayına girdi. Kısa sürede YouTube Trend listesinde ilk sıraya bile yerleşti. Muhtemelen çoğunluk böyle bir video beklemiyordu çünkü amcasına yaptığı kışkırtma videosunun kamera arkasını yayımladı. Ve öğrendik ki her şey bir oyun! Söyleyen tüm sözler, kışkırtmada gerçekleşen hareketler davranışlar amcasıyla anlaşmalı olarak tiyatro havasında kayda alınmış, rol yapılmıştı. Videonun özeti her şey kurguydu, gerçekliği yoktu. Enes Batur’un dediğine göre medyaya ve kendisini sevmeyenlere, iyi niyetli olmayanlara böyle bir ‘tuzak’ kurmuş, ‘yem’ atmıştı. Çünkü gerçek zannedilerek medyada sert bir şekilde eleştirilmişti. Bilinçli olarak böyle yaptığını söyledi Enes Batur. Yaptığı iyi şeylerin görmezden gelindiğini ancak  ‘pusuda bekleyenlerin’ ‘ olumsuz bir şey olsa da kullansak’ şeklinde hareket ettiklerini söylemeye çalıştı özetle. Aslında bu çerçevede ders niteliğinde de oldu. Medyanın haberciliği, haber dili, haberi veriş biçimi gibi çok sayıda kategoride değerlendirilebilecek veriler içeriyordu bana göre. Ki videoyu televizyon haberiyle başlattı. Acaba haberi yapanlar bu video karşısında ne düşündüler? 

Sonuç olarak YouTuber Enes Batur’un kışkırtma videosunun kamera arkası çok şey anlattı bu anlamda. Kendisine hakaret edenlere, haberlerde konu edinenlere karşı bir cevap da oldu kendince ifşa da etti. Burada esas değinmek istediğimiz konu kışkırtma videoları ile özelde Batur’un amcasına çektiği videonun medyayı düşürdüğü durumdu. Yani kişi özelinde anlamlandırmadan, sosyal medya – geleneksel medya arasındaki durumu anlamak gerek. Videoların kurgu olduğu unutulmadan izlenmeli, dozunda eleştirerek ve bir daha böyle bir ‘tuzağa’ düşmeden değerlendirmeli eleştirilmeli, haberleştirilmeli…
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.