Erciyes'in Patlama Tarihi Bilimsel Olarak Yeniden Yazıldı
Kayseri'nin simgesi olan Erciyes Dağı, uluslararası bilim dünyasında yeniden gündeme geldi. İngiltere merkezli Journal of Quaternary Science (JQS) dergisinde yayımlanan yeni araştırma, dağın Holosen dönemi boyunca yaşadığı patlamaları ve küresel etkilerini bilimsel verilerle ortaya koydu.
Haberin Özeti
- • Erciyes’in külü bin kilometre öteye taşınmış; Anadolu’nun volkanik geçmişi yeniden yazılıyor.
Araştırmaya göre, Erciyes’in son 12 bin yılda meydana gelen üç büyük patlaması — Karagüllü, Perikartin ve Dikkartin — yalnızca Anadolu’yu değil, Karadeniz’den Romanya’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyayı etkiledi. Bilim insanları, bu patlamaların izlerini hem yakın bölgelerdeki tüf halkalarında hem de uzak göl tortularında buldu.
Erciyes Dağı ile ilgili bu oldukça önemli olan makalede anlatılan bilimsel araştırmalara göre Erciyes'in püskürttüğü küller, M.Ö. 9300 'de Karagüllü püskürmesi ile küllerinin hakim rüzgarlarla İtalya, Bulgaristan ve Romanya'ya ulaştığı ve en son volkanik aktivitenin M.Ö. 7500'de Dikkartın püskürmesi olduğu ve küllerinin hakim rüzgarlarla Mısır, Lübnan, S. Arabistan ve İsrail'e ulaştığı tespit edilmiştir.
Çalışmada, cam parçacıklarının kimyasal analizi, organik tortuların radyokarbon tarihlendirmesi ve tefra (volkanik kül) katmanlarının karşılaştırılması gibi ileri jeolojik yöntemler kullanıldı. Sonuçlar, Erciyes külünün bin kilometreyi aşan bir alana yayıldığını ve erken Holosen döneminde Avrupa ile Doğu Akdeniz atmosferini etkilediğini gösteriyor.
Bilim insanları, bu bulguların Orta Anadolu’daki volkanik tehlike değerlendirmelerini yeniden şekillendireceğini belirtiyor. Erciyes’in geçmişteki patlama sıklığı ve yayılım gücü, bölgenin jeolojik risk haritalarının güncellenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Araştırma ayrıca, Erciyes’in 3917 metre yüksekliği, yaklaşık 45 kilometrelik taban çapı ve 2.73 milyon yıl önce oluşan kalderası ile Orta Anadolu Volkanik Bölgesi’nin en büyük aktif volkanı olduğunu vurguluyor.
