Çocuk Terbiyesi'nde Anne Babanın Rolü

Bugün toplumların karşı karşıya kaldığı en büyük problemlerden biri çocuk terbiyesi meselesidir. Artan şiddet olayları, saygısızlık, ahlâkî çözülme, bağımlılıklar, aile içi kopukluklar ve gençler arasındaki kimlik bunalımı; aslında çocuklukta ihmal edilen terbiyenin gecikmiş sonuçlarıdır. 

Çünkü çocuk, kendiliğinden yetişmez; şekillendirilir. Bu şekillendirmede en büyük pay ise anne ve babaya aittir. Bir çocuğun karakteri okuldan önce evde, toplumdan önce ailede inşa edilir. Eğer anne baba rehberlik görevini ihmal eder, sevgiyi disiplinle dengeleyemez, değer eğitimini veremezse; ortaya sadece büyümüş bedenler çıkar, olgun şahsiyetler değil. Bu yüzden çocuk terbiyesi, sadece bir aile meselesi değil; toplumun geleceğini belirleyen temel meseledir. İslam da bu konuya büyük önem vermiş, anne babaya ağır sorumluluklar yüklemiştir.

Bu sorumlulukları kısa kısa ele alalım;

1. Aileyi Korumak Anne Babanın Görevidir

> “Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun...”
Sûre-i Tahrîm, 66:6

Bu ayet açıkça gösterir ki anne baba sadece çocuğun dünya hayatından değil, ahiretinden de sorumludur. Yani sadece okul başarısı değil, iman ve ahlâk eğitimi de görevdir.

2. Çocuk Allah’ın Emanetidir

> “Mallarınız ve çocuklarınız ancak birer imtihandır...”
Enfâl, 8:28

Evlat sadece sevinç kaynağı değil, aynı zamanda sınavdır. Onu nasıl yetiştirdiğimizden hesaba çekiliriz.

3. Güzel Örnek Olmak

Çocuk en çok gördüğünü öğrenir. Bu yüzden anne baba hâliyle eğitim verir.

> “Andolsun ki sizin için Muhammed’de en güzel örnek vardır...”
Ahzâb, 33:21

Peygamber Efendimiz çocuklara merhametle yaklaşmış, onlarla ilgilenmiş, sevgi göstermiştir.

4. Sevgi ve Merhametle Terbiye

Bir bedevî, Peygamberimizin torunlarını öptüğünü görünce şaşırmıştı. Bunun üzerine Efendimiz buyurdu:

> “Merhamet etmeyene merhamet edilmez.”
Buhari, Edeb

Bu hadis, sertlik ve baskının değil; şefkatin esas olduğunu gösterir.

5. Namaz ve İbadet Eğitimi

Hz. Muhammed (sav) şöyle buyurdu:

> “Çocuklarınıza yedi yaşında namazı emredin...”
Ebu Dâvûd

Bu hadis, çocuklara ibadetin küçük yaşta alışkanlık olarak kazandırılması gerektiğini anlatır.

6. Adaletli Davranmak

Bir sahabi çocuğuna hediye vermiş, diğerlerine vermemişti. Peygamberimiz bunu öğrenince buyurdu:

> “Çocuklarınız arasında adaletli olun.”
(Sahih Muslim)

Kardeşler arasında ayrım yapmak, kalplerde kırgınlık oluşturur.

7. Helâl Lokmanın Önemi

Kur’ân’da:

> “Ey insanlar! Yeryüzündeki helâl ve temiz şeylerden yiyin...”
Bakara, 2:168

Anne babanın kazancı çocuğun terbiyesine tesir eder. Haram lokma manevi bereketi azaltır.

8. Dua Etmek

Kur’ân’da salih kulların duası şöyledir:

> “Rabbimiz! Bize eşlerimizden ve çocuklarımızdan göz aydınlığı ver...” 
Furkan, 25:74

Demek ki çocuk yetiştirirken sadece emek değil, dua da gerekir.

Değerli Kardeşlerim!
Kıymetli Anne-Babalar!

İslam’da çocuk yetiştirmek; doyurmak, giydirmek ve okutmakla bitmez. Asıl görev; çocuğu imanlı, edepli, vicdanlı ve ahlaklı yetiştirmektir. Çünkü bugünün çocuğu, yarının ailesi ve toplumudur.

Anne baba çocuğa ev bırakmadan önce karakter bırakmalıdır. Mal bırakmadan önce dua bırakmalıdır. Çünkü güzel terbiye, dünyadaki en büyük mirastır.

Ey Rabbimi ailelerimizi ve evlatlarımızı salih kullarından eyle!
Amin