Tuz(la) Gölü'nün İsmi Değişmemeli

Değişecekse Önerim: Tuzhisar Tuzla Gölü

Kayseri’nin Bünyan ilçesi sınırlarında yer alan Tuz(la) Gölü, Büyük Tuzhisar başta olmak üzere çevredeki yerleşimlerle tarihi, kültürel ve coğrafi bağları bulunan önemli bir doğal alandır. Tarihi İpek Yolu güzergâhına yakın konumu, çevresindeki eski yerleşimler, kervansaraylar ve bozkırın ortasında oluşturduğu kendine has görünümüyle bölgenin hafızasında özel bir yere sahiptir. Yalnızca bir göl değil; çevresindeki insanların diline, kültürüne, günlük yaşamına ve hatta köylerin isimlerine kadar işlemiş bir coğrafi kimlik unsurudur.

Son günlerde sosyal mecralarda, Büyük Tuzhisar köyünün yakınında bulunan Tuz(la) Gölü’nün isminin “Palas Tuzla Gölü” olarak değiştirildiğine dair paylaşımlara rastladığımda önce inanamadım, ardından da derin bir şaşkınlık hissettim. Tanıdıkların anlattığına göre karayollarına ait tabelalarda da artık “Palas Tuzla Gölü” yazıyormuş.
Yıllardır ismini gölden alan Büyük Tuzhisar’ın hemen yanı başındaki bir gölün adının başına “Palas” getirilmesi bana normal gelmedi.

Hatta bunun Büyük Tuzhisar’a karşı yapılmış bir haksızlık olduğunu düşündüm. Köyden, aralarında eski belediye başkanının da bulunduğu birkaç kişiyle görüştüğümde, onların da bu durumdan duydukları üzüntüyü açıkça dile getirdiklerini gördüm. Köyde bu konuda ciddi bir huzursuzluk ve kırgınlık olduğu çok belli.

Dedelerimin, anne ve babamın doğduğu; benim de hayatımın kısa bir bölümünü geçirdiğim köyümün adını esinlendiği gölden alan bir yerleşim olması, benim için sıradan bir ayrıntı değildir. Bu nedenle gölün adının “Tuzhisar Tuzla Gölü” yerine “Palas Tuzla Gölü” olarak değiştirilmesi beni ve benim gibi birçok hemşerimi gerçekten üzmüştür. Çünkü bazı isimler yalnızca bir coğrafyayı değil; hafızayı, kültürü ve geçmişi taşır. Bir ismin değişmesi bazen insanın içinde, yıllardır tanıdığı bir değerin sessizce silinmesi gibi bir his bırakır.
Çocukluğumdan beri Büyük Tuzhisar, Tuzla Gölü ile birlikte anılırdı. Hatta halk arasında yerel söyleyişle “Duzasar” denirdi. Göl, Büyük Tuzhisar’ın kuzeyinde yer almaktadır. Adeta köyü çevreler, sınırını belirler ve ona kendine özgü romantik ve otantik bir görünüm kazandırır. Köy hayatında göl sürekli konuşulur, gündemde olurdu. Domateslerin lezzetinde bile oradan rüzgârla taşınan tuzun etkisi olduğuna inanılırdı. Köyün havasının bazı astım rahatsızlıklarına iyi geldiği söylenir; romatizmal hastalıklar için insanların zaman zaman göl çevresine gidip şifa aradığına da şahit olunurdu.

Tarihi İpek Yolu üzerinde yer alan Büyük Tuzhisar ve çevresinin geçmişten bugüne önemli bir yerleşim alanı olduğu açıktır. Nitekim bugün hâlâ ayakta duran Sultanhanı başta olmak üzere birçok han, kervansaray, cami ve külliye bu tarihî mirasın izlerini taşımaktadır. Ayrıca göl çevresinde yalnızca Büyük Tuzhisar değil, Karahıdır gibi başka yerleşim yerleri de bulunmaktadır. Buna rağmen gölün yalnızca “Palas” adıyla anılması hakkaniyetli görünmemektedir.
Eğer gölün ismi değiştirilecekse bu, bölge halkının ortak rızasıyla yapılmalıydı. Gölün yalnızca tek bir yerleşim yerine aitmiş gibi isimlendirilmesi başta Büyük Tuzhisar olmak üzere civardaki diğer köylerin tarihî ve kültürel bağlarını görmezden gelmek anlamına gelmektedir.

İsimler bazen yalnızca bir kelimeden ibaret değildir; bir halkın hafızasını, kültürünü, geçmişini ve o topraklarla kurduğu bağı taşımaktadır. Bu nedenle yetkililerin oluşan toplumsal rahatsızlığı dikkate alarak gerekli düzeltmeyi yapmalarını; gölün tarihî kimliğini ve bölge halkının ortak hafızasını koruyacak şekilde “Tuzhisar Tuzla Gölü” gibi daha kapsayıcı bir isimlendirmeye gitmelerini veya hiç değilse gölün bilinen eski “Tuzla Gölü” isminin yeniden kullanılmasına yönelik adım atmalarını, önemle istirham ediyorum.