Gelir Adaletsizliği
Ünal TAYFUR
Bir toplumda huzurun ve güvenin temeli gelir adaletidir. Avrupa ülkelerinde kamu görevlilerinin maaşları ile vatandaşın ortalama geliri arasında makul bir denge vardır. Milletvekili maaşları asgari ücretin 2–4 katı seviyesinde tutulur. Bu oran toplumda kabul edilebilir bir fark olarak görülür. Türkiye’de ise milletvekili maaşları asgari ücretin 8–9 katına çıkmış durumda. Cumhurbaşkanı maaşı 522 bin TL, bakan maaşları 299 bin TL, milletvekili maaşı 273 bin TL iken asgari ücret 28 bin TL, en düşük emekli maaşı 20 bin TL. Bu uçurum, toplumda derin bir adaletsizlik algısı ortaya çıkarıyor.
Ancak mesele sadece maaş farkı değil. Bugün her bakanlıkta görevden alınmış ama başka bir göreve atanmayıp “Müşavir” “uzman”veya" araştırmacı" kadrosuna yakıştırılmış binlerce üst düzey bürokrat var. Bu insanlar fiilen hiçbir görev yapmıyor, sadece bulundukları kadrodan maaş alıyor. Ayda bir bankaya gidip maaşlarını çekiyorlar. Halk arasında “bankamatik memuru” diye bilinen bu düzen, aslında devletin en üst kademelerinde de yaşanıyor. Eğer görev verilmeyecekse emekli edilmeleri gerekir; eğer çalışacak kapasitedelerse mutlaka aktif bir göreve atanmalıdırlar. Aksi halde hem devletin bütçesi zarar görüyor hem de toplumda güven duygusu yok oluyor.
Bir diğer büyük israf ise milletvekili sayısıdır. Bugün mecliste 600 milletvekili var. Aktif olarak çalışan, konuşan, halkın derdini dile getiren belki 20–30 kişi. Geri kalan yüzlerce milletvekili, maaşlarının dışında devlete ciddi bir maliyet yüklüyor: , personel, harcırah, daha niceleri. Bu düzen, halkın gözünde güveni tamamen kaybediyor. Avrupa’da nüfusa göre daha makul sayıda milletvekili bulunurken, bizde bu sayı şişirilmiş ve israfa dönüşmüş durumda.
Gelir adaletsizliği sadece maaş uçurumlarıyla değil, görev yapmadan maaş alan binlerce bürokratla ve yüzlerce işlevsiz milletvekiliyle derinleşiyor. Bu, hem ekonomik bir yük hem de ahlaki bir çöküştür. Sosyal devletin görevi, vatandaşını refah içinde yaşatmak, israfı önlemek ve adaleti tesis etmektir.
Çözüm için:
- Milletvekili ve üst düzey maaşları makul seviyelere çekilmeli.
- Görev yapmayan bürokratlar ya emekli edilmeli ya da aktif göreve atanmalı.
- Milletvekili sayısı nüfusla orantılı hale getirilmeli.
- Denetim mekanizmaları güçlendirilmeli, israf ve haksız kazanç önlenmeli.
Aksi halde gelir adaletsizliği, toplumun vicdanını kanatmaya devam edecek ve devletin temelini sarsacaktır.
--
