Vedat Ali Tok : Eğitimci ve Yazar
Ünal TAYFUR
1966 yılının 20 Nisan’ında Kayseri’nin Pınarbaşı ilçesine bağlı Büyük Karamanlı köyünde dünyaya gelen Vedat Ali Tok, çocukluk yıllarından itibaren edebiyat ve kültürle iç içe bir hayat sürmüştür. İlk öğrenimini Namık Kemal İlkokulu’nda, orta öğrenimini 50. Yıl Dedeman Ortaokulu ve Kayseri Lisesi’nde tamamladıktan sonra Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olmuştur. Öğretmenlik mesleğine gönül vermiş, aynı zamanda yüksek lisansını da tamamlayarak akademik birikimini pekiştirmiştir.
Vedat Ali Tok’un edebiyat yolculuğu, henüz lise yıllarında kaleme aldığı yazılarla başlamış; ilk ürünü 1981’de Kayseri Anadolu Haber gazetesinin kültür sayfasında yayımlanmıştır. Daha sonraki yıllarda Berceste, Somuncu Baba, Erciyes ve Yeniden Diriliş gibi dergilerde yazılarıyla yer almıştır. Türkiye Yazarlar Birliği üyesi olarak edebiyat çevresinde saygın bir konuma ulaşmıştır.
Sessiz, sakin ve beyefendi tavrıyla dostları arasında her zaman özel bir yere sahip olan Vedat Ali Tok, edebiyat çevresinde tartışmalara girmeden eserleriyle değerlendirilmiş; olumlu ve yapıcı tutumuyla dikkat çekmiştir. Öğrencileri tarafından daima saygı gören, fikirlerine başvurulan bir eğitimci olmuştur. Onun öğretmenlik hayatı, sadece ders anlatmakla sınırlı kalmamış; öğrencilerinin karakter gelişimine, edebî zevklerine ve düşünce dünyalarına yön veren bir rehberlik niteliği taşımıştır.
Vedat Ali Tok’un kaleminden çıkan eserler, hem araştırma hem de edebî sahada iz bırakmıştır. Türk Şiirinde Hz. Muhammed (1997) ile Peygamber sevgisinin şiirdeki akislerini ortaya koymuş, Şiir Terimleri Nazım Tür ve Şekilleri (1999) ile edebiyat öğrencilerine başvuru kaynağı sunmuştur. Ardından Bir Nefes Şiir ve Pervanenin Rüyası ile şiir tadında denemeler kaleme almış, Mizahlı Dil ve Edebiyat Yazıları ile dilin inceliklerini mizahi bir üslupla işlemiştir. Zübdetü’n Nesayih ve Menâkıb-ı Hayvân Berâ-yı Teşhiz-i Ezhan ahlâkî öğütler ve ibretlik hikâyelerle kültürel bir derinlik katarken, Her Dem Taze Beyitler serisi klasik şiirden seçilmiş beyitleri yorumlamıştır.
Yerel kültüre duyduğu bağlılıkla Kayseri Lisesinden Nura Koşanlar, Gültepe Parkı Kaldı Yadigar ve Kayseri’de Kültür ve Eğitim Hatıraları gibi eserlerde şehrin eğitim ve kültür hayatını belgeleyen Tok, aynı zamanda Eskimeyen Türk Edebiyatı Üzerine Mülakatlar ve Dil ve Edebiyat Sohbetleri ile edebiyat çevresinin nabzını tutmuştur. Gevher Sultan, Kadı ve Semender gibi kitapları tarihî ve metaforik anlatılarla zenginleşirken, Edebiyatın İzinde, Şiir ve Dil Üzerine Notlar ve Akıl Fikir Yazıları kültür, ahlâk ve edebiyat üzerine derinlikli değerlendirmeler sunmuştur.
Vedat Ali Tok, edebiyatın inceliklerini öğretmenlik mesleğiyle birleştiren, eserleriyle kültür dünyamıza katkı sunan bir isimdir. Onun çalışmaları, hem akademik hem de insani yönüyle örnek alınacak bir hayatın izlerini taşır. Sessiz gayreti, beyefendi kişiliği ve öğrencilerine bıraktığı kalıcı izlerle Kayseri’nin yetiştirdiği değerli edebiyatçılardan biri olarak anılmaya devam etmektedir.
