6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri Unutulmadı: Afetler Yaşam Alanlarımızı Tehdit Ediyor
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş depremlerinin üzerinden geçen üç yılın ardından önemli bir basın açıklaması yaptı. Açıklamada, depremlerin neden olduğu kayıplar ve afet yönetimindeki eksiklikler vurgulandı.
Afetlerin Ekonomik Yükü Artıyor
Birleşmiş Milletler Afet Risk Azaltma Ofisi tarafından yayımlanan 'Küresel Afet Risk Azaltma Değerlendirme Raporu 2025'e göre, afetlerin ekonomik yükü dünya genelinde artış göstermektedir. 1970-2000 yılları arasında yıllık maliyetler ortalama 70-80 milyar dolar iken, 2001-2020 yılları arasında bu rakam 180-200 milyar dolara yükselmiştir. Türkiye'de de benzer bir tablo söz konusudur. 1999 Marmara depremlerinin maliyeti yaklaşık 17 milyar dolar iken, 6 Şubat depremlerinin maliyeti 103,6 milyar dolar olarak belirlenmiştir.
Can Kaybı ve Mağduriyetler
6 Şubat depremlerinde 53.537 vatandaşın hayatını kaybettiği, yüzbinlerce kişinin derin yaralar aldığı ifade edildi. TMMOB, yaşanan bu acıların bir daha yaşanmaması için afet risklerinin azaltılması gerektiğini vurguladı.
Siyasi İktidara Çağrı
Açıklamada, siyasi iktidarın afetlere karşı daha dirençli yaşam alanları oluşturma konusundaki sorumlulukları hatırlatıldı. Ancak mevcut uygulamaların, sermaye lehine yeni rant alanları açtığı ve zemin araştırmalarının denetimden uzak bir şekilde gerçekleştirildiği belirtildi. Ayrıca, deprem sonrası açılan davaların adalet sağlamadığını ve mağduriyetlerin devam ettiğini vurgulandı.
Kalıcı Çözümler İçin Öneriler
TMMOB, afetlerin yönetimi için yeni bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiğini savundu. Bu kapsamda:
1. Ulusal Afet Yönetim Sistemi: Kamu yararına uygun, bilimsel ve teknik ilkelere dayalı bir risk azaltma yaklaşımı benimsenmelidir.
2. Zemin Etüt Raporları: Tapu Kanunu ile yapılan değişiklikler geri çekilmelidir.
3. Mevzuat Gözden Geçirilmelidir: İmar, planlama ve afet yönetimi ile ilgili mevzuatlar yeniden düzenlenmelidir.
4. Afet Risk Azaltma Kanunu: TBMM acilen bu kanunu çıkarmalıdır.
5. Mikrobölgeleme Haritaları: Jeolojik tehlikelerin risklerini modelleyecek haritalar hazırlanmalıdır.
6. Afet Yeniden İmar Fonu: Yeni bir Afet Fonu oluşturulmalı ve mevcut düzenlemeler gözden geçirilmelidir.
7. Yerel Yönetimlerin Rolü: Yerel yönetimler, afet yönetiminin her aşamasında temel aktör olarak kabul edilmelidir.
8. Yeni Bakanlık Kurulmalıdır: Afet, Acil Durum ve İklim Değişikliği Bakanlığı kurulmalıdır.
9. Afet Suçu Tanımı: Türk Ceza Kanunu'nda 'afet suçu' tanımlanmalı ve hesap sorulabilmelidir.
Sonuç
TMMOB, 6 Şubat 2023 depremlerinin yarattığı acıların bir daha yaşanmaması için katılımcı, şeffaf ve hesap verebilir bir afet risk yönetim sistemine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Ayrıca, afet risk azaltmaya yatırım yapılmasının maliyet artışı olarak görülmemesi gerektiği ifade edildi.