Bir Hafta Bir Yazar: Halil İbrahim ÖZDEMİR
Kitaplarını eğitimci duyarlılığıyla kaleme alan bir öğretmen yaşadıklarında şiirin nabzını tutabilen bir şair… Hayatın kılcal damarlarını hikâye ve romanlarıyla kalıcı izlere dönüştüren bir yazar. Yaşadığı ülkeyi ve şehri dert edinen, araştırmalarıyla hafızayı diri tutan bir araştırmacı. Yalnızca satırlarda değil, sahada da var olan bir aktivist. Tüm bunları yaparken mütevazılığını ve zarafetini muhafaza eden, sözü kadar hâliyle de örnek olan bir insan.
Halil İbrahim Bey, önce sizleri kısaca tanıyarak söyleşimize başlayalım.
Kendimi şu sıfatlarla tavsif edebilirim: Gazeteci, araştırmacı, yazar. 1956 yılında Erzincan'ın Üzümlü ilçesinde doğdum. İlk, orta ve lise öğrenimini Erzincan'da tamamladım. Atatürk Üniversitesi Erzincan Eğitim Enstitüsünden mezun olduktan sonra yurdun çeşitli şehirlerinde öğretmenlik yaptım. İngiltere'de yabancı dil eğitimi aldım.
Kıymetli İbrahim Bey, yazarlık kapsamında yaptığınız çalışmaları öğrenebilir miyiz?
Bir grup arkadaşla Muştu dergisini çıkardık. Sur, Hareket, Türk Edebiyatı, Hece gibi dergilerde şiir ve hikye ve araştırmalarım yayımlandı.
Kitaplaştırdığım çocuk hikyelerinin yanı sıra gençlik yıllarında ilk roman denemesini Bu Topraklar Afganlı ile (1982) yaptım. Eyvah adlı tarihi romanım ile bu alandaki çalışmaları sürdürdüm. Asıl başarımı Sislerin Ardında isimli romanım ile yakaladım. Natüralist ve realist tarzda kaleme alınmış bu eserim, tehcir döneminde Doğu Anadolu'nun genel manzarasını ortaya koymada başarılı kabul edildi. Sislerin Ardında Dincolo De Ceaţă adıyla Rumenceye, 3а Туманами adıyla da Rusca'ya çevrildi. Ayrıca Rumence yayımlanmış Türk Şiiri Antolojisi 'Antologie de Poezie Turcă' Türkçesi şairlerin seçtikleri şiirler olan Poezii Alese De Autori' isimli Rumence araştırma kitaplarım da bulunuyor.
Kapı Komşumuz Gürcistan, Altın-Siyanür-Amerika adlı gezi notlarım; Gözleri Var Yalnızlığın, Veda ve Hüzün Adın adlı şiir kitapları yanı sıra derlediğim Erzincan Fıkraları ve Dünden Bugüne Üzümlü adlı araştırma kitaplarım yayımlandı. Çeşitli şehirlerde açtığım kişisel sergilerden başka ilk fotoğraf albümümü Terzi Baba ve Erzincan Mezarlıkları adıyla çıkardım. Erzincan Üç Şehir adlı fotoğraf albümümle gerek derlediğim gerek kendi çektiğim resimlerle Erzincan'ın görsel tarihine hizmet etmeye çalıştım.
Rıfkı Kaymaz ile 2001 Erzincanlının biyografisini derlediğimiz Erzincanlılar Ansiklopedisi'nin birinci cildini yayımladık. 2015 yılında Elif Alfa Depremi adlı hikyem yayımlandı. 6 Şubat 2023 tarihindeki depremden sonra TYB Şube başkanları ile birlikte hazırladığımız Zilzal (2024) isimli kitap depremin yıldönümünde basıldı. Yine arkadaşlar ile hazırladığımız TYB Etkili Yazarlık Atölyesinden Damlalar(2025) isimli kitabım yayınlandı. Daha sonra Bese (2024) ismini taşıyan eserim terörle iç içe yaşayan bir ailenin romanı olarak yayımlandı. Erzincan'ın 1915'teki Rus işgalini anlatan Kurtuluş 1918 (2018) adlı araştırmam kitaplaştı. Türk Hikyesinin önemli ismi Mustafa Kutlu'nun Erzincan yönünü ele alan 'İçimizden Geçen Irmak(2024) isimli çalışmam Dergah yayınları arasında çıktı.
Sayın Hocam, hatıralarınızı bizimle paylaşır mısınız desem?
Hatıralar deyince isterseniz kitabım üzerinden gidelim. Süper Vali olarak bilinen merhum Erzincan Valisi Recep Yazıcıoğlu' ile ilgili hatıralarımı anlatan 'Çıtaları Yükselten Vali Recep Yazıcıoğlu' (2024) okuyucularım ile buluştu. Biyografik roman olarak kaleme alınan Hattat ve Ressam Rafet Kavukcu'nun 'Kalemlerin efendisi Rafet Kavukcu' isimli kitabım da sahasında önemli bir boşluğu doldurdu.
Sanırım eserleriniz sınır tanımıyor.
Evet bu şekil söyleyebiliriz. Son romanım Sıfır Numaralı Hücre(2025) ile çalışmalarım devam etti. Romanda Suriye cezaevlerinde yaşanan insan hakları ihlallerini ve rejimin insanlar üzerinde uyguladığı akıl almaz baskı ve işkenceleri gözler önüne serdim.
Basılamayan dört ciltlik Erzincan Ansiklopedisi çalışmasında genel koordinatör olarak çalıştım. Ayrıca Erzincan Üç Mahalle ismini taşıyan üçüncü bir fotoğraf albümüm bulunmaktadır. Albümüm 1939 Depreminden sonra geçici iskn için oluşturulmuş mahallelerin eski ve yeni fotoğraflarından oluşuyor. Ayrıca bitirilmiş ve basılmayı bekleyen 'Taşrada bir İstanbul Efendisi Vehbi Kondu' isimli biyografik bir romanım da bulunmaktadır.
Halil İbrahim Bey, medya da sadece yazarak değil sahadasınız da aynı zamanda.
Doğru diyorsunuz Mustafa Bey. Erzincan'da yayın yapan Doğu gazetesini ve CAN TV'yi kurdum. TRT muhabiri olarak çalıştım. Halen 'dogugazetesi.com' internet sitesinin yayın yönetmeni olarak görevimi sürdürmekteyim.
Araştırma yönünüzde takdir topladı.
Evet. Mutluyum. Sözlü ve Sosyal Tarihi ile Üzümlü-Cimin adlı araştırma kitabım, Türkiye Yazarlar Birliği'nin 2014 yılı Şehir Kitapları dalındaki ödülüne layık görüldü.
Sosyal ve kültürel alanlarda da aktif görevleriniz var.
ERDAV Erzincan Hayra Hizmet ve Dayanışma Vakfının onursal Başkanıyım.
Ayrıca Türkiye Yazarlar Birliği Erzincan şube başkanlığım devam ediyor. Evliyim ve üç çocuk babasıyım.
Teşekkür eder, çalışmalarınızın devamını dilerim.
Söyleşi: Mustafa Balaban