Esnaf Mustafa Eğilmez: 'Dışarıdaki mantıların yüzde sekseni ya boştur ya tavuk etidir'
Kayseri mantısı adıaltında bazı şehirlerde mantıdan kanatlı hayvan eti çıktı. Nasıl anlaşılacağıhakkında konuşan Esnaf Mustafa Eğilmez, 'Dışarıya giden mantıların yüzde 80'iboştur veya tavuk eti ya da sakatat etidir. Ucuz etlerden aldıkları için mantıucuz oluyor. Şu anda iyi bir mantının kilosu 400-600 liradır. Dışarıdasatılanların içine soya girdiği için iridir. Bizim mantılarımız çok küçük olur.Makinede yapılan mantılara soya ve kanatlı eti katabiliyorlar. Üzerini okumakgerekir üzerinde yüzde 100 doğal et olduğu yazar. Bu yazmıyorsa bil ki içindebir şey vardır mantı ucuzsa yine bir sıkıntı vardır' dedi.
Tarım ve Orman Bakanlığı taklit ve tağşiş listesini yayınladı.Listede ise bazı şehirlerde dana etli mantı adı altında belirtilen ürünlerdeKanatlı hayvan eti ve sakatat tespit edildi. Mantısı ile meşhur olan Kayseri'deise esnaf Mustafa Eğilmez, asıl mantının yüzde 100 dana etinden olmasıgerektiğini ve tavuktan yapılan mantının uzun süre durması halinde zehirleyebileceğini belirtti.
Kayserili Esnaf Mustafa Eğilmez Kayseri mantısının dana etinden yapıldığınadeğinerek, 'Bizim Kayseri mantısının içerisinde yüzde 100 doğal dana eti olur.Öbür mantılar boş mantıdır. Tavuk etiyle olanlar ucuz mantılardır. Biz buradahanımlara büktürdüğümüz eti, soğanı, unu, her şeyi alıp hanımlara veriyoruz.Dört beş hanım yoğuruyor, etle beraber yapıyor ve getiriyor; biz devakumluyoruz. Dışarıya giden mantıların yüzde 80'i boştur veya tavuk eti ya dasakatat etidir. Ucuz etlerden aldıkları için mantı ucuz oluyor. Şu anda iyi birmantının kilosu 400-600 liradır. Yarım kilodan 4 kişi, 1 kilodan ise 8, 10 veya12 kişi doyar. Kayseri mantısı etli olduğunda, eski anne babalarımızın usulüylebir kaşığa 40 tane girer. Dışarıda satılanlar iridir. Onların içine soyagirdiği için bizim mantılarımız çok küçük olur. Annelerimiz biraz alır, etiiçine koyar ve büker. Çok küçük olduğu için bir kadın günde 2-3 kilo mantıyızor büker. Ama öbürleri fabrikasyon olduğu için tonlarca yaparlar. Makineyesoya ve kanatlı olanlardan veriyorlar. Üzerini okumak gerekir; üzerinde yüzde 100doğal et olduğu yazar. Bu yazmıyorsa bil ki içinde bir şey vardır; ucuzsa yinebir şey vardır. Kaliteli, yani anne baba usulü yapılan bir mantının maliyeti600-700 liradan aşağı olmuyor. Tavuk etini kıyma olarak çekerler, kuşbaşı koymazlar.Tavuk kıymasıyla sakatatı bir harmanlayıp çekiyorlar. Yanına soğanı dakattıkları zaman ete benzer gibi olur ama et değildir. Zaten sakatatla tavuketi kokar; mantı haşlandığı için piştiğinde bu belli olur. Et kokmaz, ağzınızaaldığınızda etin lezzeti gelir ama tavuğu aldığınızda lezzeti gelmez. Çünkükullanılmayacak tavukları alıyorlar ve ucuz olduğu için mantıyı da ucuzayapıyorlar. Belirli markaları almalısınız veya markası olmayan mantıyıalmamalısınız. Vakumlandığında bozulmazlar. Ama öbür mantılar kuru olduğu içiniçinde ne olduğu belli olmaz ve uzun süre bozulmazlar. Bizim mantılarımız iseiçinde et olduğu için belli bir müddet sonra bozulur. Tavuk ve sakatatbirleşince kimse bilemez, et zanneder ama et değildir. Daha önceden soyadanyapıyorlardı; soya yine tavuktan iyiydi çünkü tavuk uzun müddet durduğundaadamı zehirler. Bazı markalar soyadan yapıyor ve üzerine yazıyor. Üzerinde yüzde100 dana eti yazması lazım. Bunlara güvence yoktur; yazık günahtır, boşunayemek sağlığa da zararlıdır' şeklinde konuştu.
'ESKİ ANALARIMIZ KALMADIĞI İÇİN MANTI DA OYUNCAK OLDU, ŞİMDİKİ KADINLARBİLMİYOR'
Kayseri'de mantı kültürünün değişimini anlatan Mustafa Eğilmez, 'Mantıdediğin hamurdan olur. Hamuru analarımız yoğurur. Eskiden kadınlar ayaklarınınaltına alırlardı daha iyi yoğuralım da daha güzel olsun diye. Şimdi o kadınlarkalmadı. Şimdiki kadınlar da zaten bilmiyor. Hep yüzde 30'u, yüzde 40'ıçalışıyor, hazır alıyor. Yani yapamazlar. Eski analarımız kalmadığı için mantıda oyuncak oldu. Eskiden analarımız on beze, on beş beze otururlardı,bükerlerdi. Orada kaynardı, yenirdi, ne güzel olurdu. Şimdi o bayanlar kalmadı. 70-80 yaşındaki bayanlar şimdi otursa makine gibi yaparlar ama şimdikilerbilmiyor ki. Bilmediği için kaliteli olan yerlerden alacaklar veya siparişverecekler. Evlerde yapılıyor. Telefon açıyor 3-5 kilo mantı siparişi veriyor. Ramazangeliyor şimdi Kayseri'de özellikle mantısız olmaz. Onun için kasaptan etialacaksın kendin. Mantı yapan ablalarımız var, o ablalara götürüyorsun, ununu,etini, soğanını veriyorsun. Diyor ki mesela ben kilosunu 100 liraya yaparımdiyor. Yanında yapıyor 100 liraya, tartıyor sana kaç kilo çıkmış, 7-8 kiloununa göre onu veriyor, sen de götürüyorsun dipfrizlere koyuyorsun, bozulmaolmuyor' diye konuştu.